दि.२४(पीसीबी) आज World TB Day निमित्त एक चिंताजनक चित्र समोर आलं आहे. अहमदाबाद शहरात Tuberculosis म्हणजेच क्षयरोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात वाढल्याचं दिसून येत आहे. वर्ष 2025 मध्ये तब्बल 15 हजार 461 रुग्णांची नोंद झाली असून 700 जणांचा मृत्यू झाला आहे. दररोज सरासरी 42 नवे रुग्ण आढळत असून सुमारे 2 जणांचा मृत्यू होत असल्याने ही परिस्थिती अत्यंत गंभीर मानली जात आहे.
या आकडेवारीतून आणखी एक महत्त्वाची बाब समोर येते ती म्हणजे सरकारी आणि खाजगी आरोग्य व्यवस्थेतील रुग्णसंख्या. सरकारी रुग्णालयांमध्ये 10 हजार 809 रुग्णांची नोंद झाली, तर 4 हजार 652 रुग्ण खाजगी रुग्णालयांमध्ये आढळून आले. म्हणजेच TB चा भार दोन्ही स्तरांवर मोठ्या प्रमाणात असल्याचं स्पष्ट होत आहे.
शहरातील काही भागांमध्ये या आजाराचा प्रादुर्भाव अधिक गंभीर आहे. वाटवा भागात सर्वाधिक 859 रुग्ण आढळले, त्यानंतर बेहरामपुरा येथे 651 आणि गोमतीपूरमध्ये 571 रुग्णांची नोंद झाली. सरसपुर आणि भायपूरा या भागांमध्येही 500 हून अधिक रुग्ण आढळले, तर नरनपुरा येथे सर्वात कमी म्हणजे 140 रुग्णांची नोंद झाली आहे. या भागनिहाय आकडेवारीमुळे काही विशिष्ट भागांमध्ये संसर्ग अधिक वेगाने पसरत असल्याचं स्पष्ट होत आहे.
दरम्यान, Ahmedabad Municipal Corporation कडून TB नियंत्रणासाठी उपाययोजना सुरू आहेत. महानगरपालिकेच्या आरोग्य केंद्रांमध्ये मोफत तपासणी सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली असून स्पुटम टेस्ट आणि एक्स-रेच्या माध्यमातून निदान केलं जात आहे. वर्षभरात 1 लाख 49 हजार 710 संशयितांची तपासणी करण्यात आली आणि त्यापैकी 15 हजार 461 रुग्णांवर उपचार सुरू करण्यात आले आहेत.
वैद्यकीय तज्ज्ञांच्या मते, TB वर प्रभावी नियंत्रणासाठी योग्य उपचारांसोबतच आहाराचीही महत्त्वाची भूमिका आहे. रुग्णांनी प्रथिनयुक्त आहार घेणं अत्यावश्यक असून शाकाहारींसाठी डाळी, दूध आणि पनीर, तर मांसाहारींसाठी अंडी, चिकन आणि मासे यांचा आहारात समावेश करण्याचा सल्ला दिला जातो. त्याचबरोबर जास्त साखर, ब्रेड तसेच प्रोसेस्ड आणि पॅकेज्ड पदार्थ टाळण्याचाही सल्ला दिला आहे.
एकूणच, अहमदाबादमधील TB ची वाढती संख्या ही सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेसमोर मोठं आव्हान उभी करत आहे. मात्र वेळेत निदान, योग्य उपचार आणि संतुलित आहार यांच्या मदतीने हा आजार पूर्णपणे बरा होऊ शकतो, असं तज्ज्ञांचं मत आहे.
