दि.१५(पीसीबी)-पेरूमधील राजधानी लिमा आणि इतर प्रमुख शहरांमध्ये जनरेशन Z म्हणजेच तरुणाईच्या नेतृत्वाखाली प्रचंड आंदोलन उफाळून आले आहे. भ्रष्टाचार, वाढती गुन्हेगारी, आणि राजकीय अस्थिरतेला कंटाळून हजारो विद्यार्थी, शहरी कामगार आणि अन्य गट रस्त्यावर उतरले. या आंदोलनात पोलिसांशी हिंसक झडपा झाल्या असून, एका नागरिकाच्या मृत्यूची आणि १०० हून अधिक जखमींची नोंद झाली आहे.
आंदोलन मागील पार्श्वभूमी
माजी राष्ट्राध्यक्ष डिना बोलुआर्ते यांच्यावर झालेल्या महाभियोगानंतर हद्दपार करण्यात आले आणि त्यांच्या जागी जोसे जेरी हे अंतरिम राष्ट्राध्यक्ष झाले. मात्र, या नवीन नेतृत्वालाही जनतेचा पाठिंबा लाभलेला नाही. सरकारच्या नव्या निवृत्तीवेतन कायद्यामुळे असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या तरुणांमध्ये प्रचंड संताप पसरला आहे. या कायद्यानुसार प्रत्येक कामगाराला सक्तीने राष्ट्रीय निवृत्तीवेतन योजनेत भर घालावी लागणार आहे.
युवकांचा संताप, पोलिसांचा बळाचा वापर
या पार्श्वभूमीवर जनरेशन Z ने TikTok, WhatsApp आणि Telegram यासारख्या डिजिटल माध्यमांद्वारे मोठ्या प्रमाणावर युवकांना एकत्र केले. लिमा येथील काँग्रेस भवनाजवळ निदर्शकांनी पोलीस बॅरिकेड तोडण्याचा प्रयत्न केला. पोलिसांनी अश्रूधुराचा मारा आणि लाठीचार्ज करत आंदोलन थोपवण्याचा प्रयत्न केला. मानवी हक्क संघटनांनी पोलिसांच्या अतिरेकावर टीका केली असून, काही अंडरकव्हर पोलिसांनी गोळीबार केल्याचेही आरोप आहेत.
राजकीय अस्थिरतेचा परिणाम
पेरूने गेल्या नऊ वर्षांत सात राष्ट्राध्यक्ष पाहिले आहेत. माजी अध्यक्ष पेड्रो कॅस्टिल्लो यांच्या २०२२ मधील अपयशी स्वघोषित ‘कूप’नंतर देशात राजकीय अस्थिरता अधिकच वाढली. या पार्श्वभूमीवर देशातील तरुणाईला राजकीय व्यवस्था पूर्णपणे बदलण्याची गरज वाटते आहे.
