दि.०२(पीसीबी)-अमेरिका-इस्त्रायलच्या इराणवरील हवाई मोहिमेनंतर मध्यपूर्वेत युद्धाचे स्वरूप अधिकच तीव्र झाले असून इराणकडून सलग तिसऱ्या दिवशी क्षेपणास्त्र आणि ड्रोन हल्ले सुरू आहेत. सोमवारी इस्त्रायल डिफेन्स फोर्सने नव्या हल्ल्यांची माहिती दिल्यानंतर तेल अवीवमध्ये सायरन वाजले, तर दुबई, दोहा, अबूधाबी आणि मनामा या गल्फ शहरांमध्ये स्फोटांचे आवाज ऐकू आले. कतार आणि बहरीनच्या राजधानींमध्येही सतत स्फोट होत असल्याने नागरिकांमध्ये भीतीचे वातावरण आहे.
तेल अवीव आणि जेरुसलेमवर डागण्यात आलेली अनेक क्षेपणास्त्रे हवाई संरक्षण यंत्रणांनी हवेतच निष्प्रभ केली. इराकमधील एरबिल विमानतळाजवळ दोन ड्रोन पाडण्यात आल्याचे प्रत्यक्षदर्शींनी सांगितले. या भागात अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील सैन्य तळ आणि मोठे अमेरिकन वाणिज्य दूतावास आहे. कुवेतमध्ये अमेरिकन दूतावासाजवळ धुराचे लोट दिसल्याची माहिती मिळाली आहे.
इराणच्या हल्ल्यांचा मोठा फटका अमेरिकेचे लष्करी तळ असलेल्या आखाती देशांना बसला आहे. विमानतळ, बंदरे, निवासी इमारती आणि हॉटेल्ससह नागरी पायाभूत सुविधांचे नुकसान झाले आहे. बहरीनची राजधानी मनामा येथील विमानतळावर ड्रोन हल्ल्यामुळे किरकोळ नुकसान झाले. यूएईमध्ये पाडलेल्या ड्रोनच्या अवशेषांमुळे दुबईत दोन जण जखमी झाले, तर अबूधाबी विमानतळावर एका घटनेत एकाचा मृत्यू आणि सात जण जखमी झाले. दुबई आणि कुवेत विमानतळांवर झालेल्या हल्ल्यांमुळे जागतिक विमानवाहतुकीत मोठा अडथळा निर्माण झाला आहे.
कतारमधील अधिकाऱ्यांनी सांगितले की इराणने ६५ क्षेपणास्त्रे आणि १२ ड्रोन डागले, त्यातील बहुतांश निष्प्रभ करण्यात आले, मात्र आठ जण जखमी झाले असून एकाची प्रकृती गंभीर आहे. सौदी अरेबियामध्ये रियाध विमानतळ आणि प्रिन्स सुलतान एअरबेसवर लक्ष्य केलेली क्षेपणास्त्रे अडवण्यात आली. ओमानमधील दुक्म बंदरावरही दोन ड्रोन हल्ले झाले.
दरम्यान, अमेरिका आणि तिच्या अरब मित्रदेशांनी संयुक्त निवेदनात नागरी लक्ष्यांवर हल्ले करणे हे धोकादायक आणि अस्थिरता निर्माण करणारे असल्याचे म्हटले आहे. गल्फ कोऑपरेशन कौन्सिलने तातडीने बैठक घेऊन हल्ले थांबवण्याचे आवाहन केले. यूएईने तीव्र राजनैतिक पाऊल उचलत तेहरानमधील आपले दूतावास बंद करून राजदूताला परत बोलावले आहे.
इराणच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, अमेरिकन-इस्त्रायली हल्ल्यांपासून आतापर्यंत २०० हून अधिक लोकांचा मृत्यू झाला आहे. प्रत्युत्तरादाखल इराणने इस्त्रायल, अमेरिकेचे तळ आणि गल्फमधील तेलवाहू जहाजांवर हल्ले केल्याचा दावा रिव्होल्युशनरी गार्ड्सने केला आहे.
या पार्श्वभूमीवर इराणमधील राजकीय परिस्थितीही अस्थिर झाली आहे. सर्वोच्च नेते आयातुल्ला अली खामेनेई यांच्या मृत्यूनंतर नवीन सर्वोच्च नेता निवडला जाईपर्यंत तीन सदस्यीय नेतृत्व परिषद देश चालवणार आहे. अमेरिकेसोबत चर्चा करणार नसल्याचे इराणी अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले असले तरी अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी नव्या नेतृत्वाशी संवादासाठी तयारी दर्शवली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, खामेनेई आणि इतर वरिष्ठ नेत्यांच्या मृत्यूमुळे इराणला मोठा धक्का बसला असला तरी देशातील धार्मिक सत्ताकेंद्र आणि रिव्होल्युशनरी गार्ड्सचा प्रभाव तात्काळ संपणार नाही. मध्यपूर्वेतील तणाव वाढत असून जागतिक अर्थव्यवस्था आणि सुरक्षेवर त्याचे दूरगामी परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
